Zegar City Hall: tarcza bez cyfr, którą Arne Jacobsen narysował dla ratusza

Większość zegarów, które można powiesić w domu, zaprojektowano z myślą o sprzedaży. Zegar City Hall zaprojektowano z myślą o montażu, jako jeden z wielu elementów wyposażenia budynku publicznego, i to pochodzenie wciąż tłumaczy jego ascetyczną tarczę oraz sposób, w jaki prezentuje się na ścianie. Ten tekst śledzi, skąd wziął się ten projekt, dlaczego nie ma cyfr i jak dzisiejsze rozmiary odnoszą się do pierwotnej idei.

Architekt, który projektował cały budynek

Arne Jacobsen (1902–1971) z wykształcenia był architektem i pracował w tym zawodzie przez całą karierę, ale rzadko zatrzymywał się na ścianach. Przy większych zleceniach projektował meble, lampy, klamki, sztućce i tkaniny, tak aby każdy przedmiot, którego dotykał odwiedzający, należał do tej samej myśli. Jego zegary wyrosły z tego samego nawyku: rysował je jako wyposażenie budynków, nad którymi już pracował.

Zlecenia na ratusze były częścią tej pracy. Ratusz to budynek, który przez cały dzień obsługuje mieszkańców: ludzie stoją w kolejkach, czekają na umówione wizyty, zasiadają na posiedzeniach rady i przemieszczają się między biurami. W takim budynku zegar nie jest dekoracją. Jest częścią wyposażenia, równie potrzebną jak oznakowanie czy oświetlenie.

Zegar City Hall należy do tego nurtu twórczości Jacobsena. Jego nazwa mówi, dla jakiego zlecenia powstał: to zegar na ściany budynku miejskiego, określony przez architekta jako część wnętrza, a nie wybrany później z katalogu. Rosendahl, który produkuje dziś zegary Arne Jacobsena, opisuje obecny projekt jako wierny oryginalnym rysunkom.

Tarcza zredukowana do kresek

Patrząc na tarczę, najpierw zauważa się to, czego na niej brakuje. Nie ma cyfr, nie ma logo konkurującego ze wskazówkami, nie ma skali sekundowej nadrukowanej wzdłuż krawędzi. Godziny oznaczono prostymi kreskami, a smukłe, ciemne wskazówki odcinają się od gładkiego tła. Rosendahl streszcza poglądy Jacobsena w jednym zdaniu: zegar ma pokazywać czas i nic więcej.

Ta redukcja ma praktyczny sens w budynku publicznym. Większość ludzi odczytuje godzinę z kąta wskazówek, a nie z cyfr, więc cyfry dodają wizualnego ciężaru, nie wnosząc wiele informacji. Kreski są czytelne z drugiego końca pomieszczenia, utrzymują spokój tarczy obok innych oznaczeń i nie wiążą projektu z konkretnym krojem pisma. Tarcza z cyframi mówi coś o epoce, w której zaprojektowano jej cyfry. Tarcza z kreskami mówi bardzo niewiele i dlatego tarcza City Hall wciąż wygląda współcześnie po dziesięcioleciach.

To także wyróżnia City Hall w całej rodzinie. Pozostałe zegary Jacobsena idą innymi drogami: Roman ma cyfry o tej samej grubości co wskazówki, a Bankers ma własne indeksy w formie kresek i smukłe wskazówki. Jeśli porównujesz je ze sobą, nasz przewodnik po zegarach ściennych Arne Jacobsena Bankers, Roman, Station i City Hall zestawia cztery tarcze obok siebie.

Obudowa, dzięki której zegar unosi się nad ścianą

Drugim kluczowym detalem jest obudowa. Zegary ścienne mają aluminiową obudowę z wklęsłym szkłem mineralnym z przodu, a razem sprawiają, że cały zegar wydaje się unosić tuż przed ścianą. W korytarzu ratusza ten dystans pomaga odbierać zegar jako instrument, a nie namalowany okrąg. W domu nadaje przedmiotowi linię cienia i lekką głębię, której płaski zegar nie ma.

Głębokości są niewielkie. City Hall Wall clock Ø21 cm ma 5,4 cm głębokości, City Hall Wall clock Ø29 cm ma 6 cm, a City Hall Wall clock Ø16.5 cm white/black ma 5 cm. To wystarczy, by uzyskać efekt unoszenia się, a zarazem zegar nie wystaje niezgrabnie w przestrzeń korytarza.

Rozmiary i kolory dzisiaj

Projekt jest produkowany w trzech rozmiarach ściennych i jednej wersji stołowej. Poniższe dane pochodzą ze specyfikacji produktów.

Wersja biało-czarna to klasyczne odczytanie: jasna tarcza z ciemnymi kreskami i wskazówkami. Zielona i niebieska edycja pochodzą z palety barw samego Jacobsena i obejmują zarówno tarczę, jak i obudowę, więc zegar wygląda jak jeden kolorowy dysk z narysowanymi na nim kreskami i wskazówkami. Ta wersja ton w ton to nowsza interpretacja, ale zachowuje tarczę równie spokojną jak w oryginale.

Ze ściany na biurko

City Hall Table clock Ø11 cm zmniejsza tę samą tarczę z kreskami do jedenastu centymetrów i stawia ją na smukłej metalowej podstawie. Podstawa to świadome nawiązanie do mebli Jacobsena: jej cienkie nóżki przywołują krzesła Mrówka i Seria 7, więc zegar przenosi meblowy język architekta na biurko lub stolik nocny. Wersja stołowa działa jako budzik, z funkcją drzemki i czujnikiem światła, i występuje w kolorze czarnym lub piaskowym beżu.

To jedyny element serii, który nigdy nie był związany z publiczną ścianą. Z zegarami ratuszowymi łączy go tarcza: te same kreski, te same smukłe wskazówki i ta sama niechęć do dodawania czegokolwiek, co nie pomaga odczytać godziny.

Życie z zegarem zaprojektowanym dla budynku

Ponieważ zegar City Hall pomyślano jako element architektury, najlepiej sprawdza się, gdy traktuje się go w ten sposób. Powieś go tam, gdzie zegar jest naprawdę przydatny: nad drzwiami do kuchni, na końcu korytarza, naprzeciwko biurka. Ø29 cm jest wygodnie czytelny w otwartej przestrzeni dziennej z jadalnią, Ø21 cm pasuje na ścianę kuchenną lub do gabinetu, a Ø16,5 cm zmieści się w wąskich miejscach, na przykład na pasie ściany między dwojgiem drzwi w przedpokoju. Zostaw wokół niego wolną ścianę, aby linia cienia pod obudową mogła zadziałać, i nie otaczaj go ramami w podobnym rozmiarze.

Pielęgnacja jest prosta: przecieraj szkło i obudowę suchą, miękką ściereczką. Mechanizm zasilany jest baterią, więc zegar można powiesić na dowolnej ścianie, bez gniazdka w pobliżu.

Jeśli tarcza z kreskami City Hall pasuje do twojego wnętrza, pozostałe projekty Jacobsena pokazują, jak ten sam architekt odpowiadał na to samo pytanie cyframi i innymi proporcjami. Zobacz całą kolekcję Arne Jacobsen Clocks, aby porównać wszystkie tarcze i rozmiary.