Grand Cru: jak Erik Bagger stworzył flagową serię Rosendahl

W Danii Grand Cru to zastawa, której używa się na co dzień, w ogóle nie myśląc o niej jak o designie. I właśnie o to w tej serii chodzi. Przyglądamy się tu, jak Erik Bagger nadał marce Rosendahl jeden język wizualny, który obejmuje kieliszek do wina, karafkę, dzbanek termiczny i szufladę sztućców, oraz dlaczego ten język pozostał spójny.

Projektant, dom projektowy i celowo prosta koncepcja

Rosendahl to kopenhaski dom projektowy, który współpracuje z zewnętrznymi projektantami przy przedmiotach na stół i do kuchni. Jego katalog przypomina raczej listę codziennych podstaw niż przedmiotów na pokaz, a Grand Cru stoi w samym jego centrum. Seria jest dziełem duńskiego projektanta Erika Baggera, a w naszym katalogu szesnaście produktów nosi jego nazwisko jako projektanta, od szkła po naczynia do serwowania.

To, co zaproponował Bagger, było nie tyle kolekcją przedmiotów, ile zbiorem zasad. Przejrzyste szkło bezołowiowe. Szczotkowana stal nierdzewna używana oszczędnie, jako kołnierz, obrzeże lub uchwyt. Formy bliskie archetypowi danej rzeczy: karafka, która wygląda jak karafka, kieliszek do czerwonego wina z tulipanową czaszą, której miłośnicy wina od dawna ufają. Nic nie zostało zaprojektowane po to, by wyróżniać się samo w sobie. Każdy element narysowano tak, by mógł stać obok talerzy i sztućców innych producentów bez zgrzytu, i właśnie dlatego seria tak szeroko rozpowszechniła się w duńskich domach.

Ta powściągliwość jest decyzją projektową, a nie jej brakiem. Seria, którą z założenia uzupełnia się przez lata, musi wyglądać dobrze zarówno z jednym elementem na stole, jak i z dwudziestoma. Odpowiedzią Baggera było wyciszenie konturów i oddanie głosu materiałom: szkłu, stali, a później porcelanie.

Karafka, która nadała ton

Jeśli jeden przedmiot tłumaczy Grand Cru, jest nim GC Water carafe 90 cl. Rosendahl opisuje ją jako element, który rozsławił serię daleko poza Danią, a jej urok wynika z jednego szczegółu: pasa stali nierdzewnej wokół szyjki. Daje on szkłu czystą krawędź, za którą wygodnie chwycić i z której łatwo nalewać, a zarazem wizualnie łączy karafkę z każdym innym stalowym elementem serii.

Liczby są skromne. Karafka ma 25,5 cm wysokości i 11,5 cm średnicy, mieści 0,9 litra i waży 1 kg. Ta waga ma znaczenie w użyciu: karafka stoi stabilnie na stole i nie przewraca się, gdy jest w połowie pusta. Wykonano ją ze szkła bezołowiowego ze stalą nierdzewną i można ją myć w zmywarce w temperaturze maksymalnie 55°C w programie do szkła.

Na karafce widać też, jak seria się rozwijała, nie zmieniając kształtu. Oprócz wersji Clear występuje w kolorach Ocean Blue, Sand i Forest Green. Forma jest w każdej identyczna, zmienia się tylko odcień, więc kolorowa karafka nadal należy do tej samej rodziny co komplet przejrzystych kieliszków.

Najpierw szkło: kieliszek do czerwonego wina jako wzór

Szkło Baggera kieruje się tym samym myśleniem. GC Red Wine Glass 45 cl clear to tulipan w stylu bordoskim: obszerna czasza daje winu przestrzeń i zwęża się ku górze, by zatrzymać aromat. Kieliszek ma 23 cm wysokości, 9 cm średnicy, mieści 45 cl i waży 0,4 kg, a wykonano go ze szkła bezołowiowego, które można myć w zmywarce w temperaturze do 55°C w programie do szkła. Występuje w zestawach po dwie lub sześć sztuk.

Nie ma tu szlifowanych zdobień, kolorowej nóżki ani charakterystycznego skrętu. Ten kieliszek ma być tym, po który sięgasz w zwykły wieczór w tygodniu, i tym samym, który stawiasz na stole, gdy przychodzą goście. Jeśli kompletujesz szkło od zera, to rozsądny pierwszy wybór: tulipanowa czasza pasuje do szerokiej gamy czerwonych win, a prosty profil współgra z talerzami, które już masz. Nasze porównanie szklanki oraz kieliszków Grand Cru do czerwonego i białego wina oraz szampana szczegółowo omawia pozostałe kształty.

Stal, tworzywo i dom projektowy, który rozwinął ten język

Gdy Grand Cru się rozrastała, Rosendahl przeniósł zasady wizualne ustalone przez Baggera na przedmioty, które w ogóle nie były ze szkła. Dwa dobre przykłady przypisano w naszym katalogu samej marce Rosendahl, a nie Baggerowi, co warto wiedzieć, jeśli autorstwo ma dla ciebie znaczenie: należą do serii i podążają za jej stylistyką, ale są projektami domu.

GC Thermos jug 1,0 l ma wymiary 28,5 x 17,5 x 15 cm i mieści 1 litr. W środku znajduje się izolujący, dwuścienny szklany wkład, na zewnątrz korpus z tworzywa w kolorze czarnym lub jasnoszarym. Pokrywka z przyciskiem wypuszcza przy nalewaniu tylko niewielką ilość ciepła. To najmniej efektowny przedmiot w serii i prawdopodobnie najczęściej używany, bo stoi na stole przez całe długie śniadanie. W przeciwieństwie do szkła należy go myć ręcznie.

GC Cutlery set steel 16 parts przenosi serię na poziom pojedynczego nakrycia. Jest w całości ze stali nierdzewnej, jako komplet waży 1,129 kg i ma te same czyste linie co kołnierz karafki. Rosendahl opisuje sztućce jako dobrze wyważone w dłoni i wygodne w chwycie, a komplet można myć w zmywarce. Nie próbuje być efektowną deklaracją stylu; zaprojektowano go tak, by znikał przy każdej zastawie, obok której zostanie położony.

Dlaczego jeden język sprawdza się w różnych materiałach

Większość serii zastawy porządkuje się według materiału: tu kolekcja szkła, tam linia porcelany, a sztućce od zupełnie innego producenta. Grand Cru jest nietypowa, bo uporządkowano ją według postawy. Spaja ją kilka konsekwentnych wyborów:

• Archetypowe kształty. Każdy przedmiot wygląda jak najbardziej znajoma wersja samego siebie, więc nic szybko się nie starzeje.
• Stal jako interpunkcja. Tam, gdzie metal pojawia się na szkle, jest to pojedynczy pas lub obrzeże, nigdy ozdoba.
• Neutralne powierzchnie. Przejrzyste szkło, gładka stal i biała lub stonowana porcelana zostawiają miejsce na jedzenie, kwiaty i przedmioty innych producentów.
• Codzienna pielęgnacja. Większość elementów można myć w zmywarce, bo seria do codziennego użytku musi znieść codzienne mycie.

W efekcie powstaje seria, którą można kompletować powoli. Zacznij od karafki i pary kieliszków, dodaj sztućce, gdy stary komplet się zużyje, a stół nadal będzie wyglądał na przemyślany, a nie przypadkowo zebrany. Ta cierpliwość jest wpisana w projekt i właśnie dlatego Grand Cru stała się w Danii niemal domowym standardem.

Od czego zacząć przygodę z Grand Cru

Jeśli chcesz jednego przedmiotu, który oddaje charakter serii, wybierz karafkę na wodę; to ją większość ludzi widzi oczami wyobraźni, gdy słyszy tę nazwę, a warianty kolorystyczne pozwalają jej grać pierwsze skrzypce albo wtopić się w tło. Na pierwszy komplet kieliszków najwięcej możliwości daje kieliszek do czerwonego wina. Dzbanek termiczny i sztućce mają sens, gdy już wiesz, że lubisz tę serię, i chcesz jej przy śniadaniu tak samo jak przy kolacji.

Grand Cru to jeden wątek znacznie większego katalogu, który obejmuje też serię RÅ z jesionu poddanego obróbce termicznej i kamionki oraz kilka duńskich marek z tradycją. Zobacz pełną kolekcję Rosendahl, aby podążyć za serią dalej, w tym za pojemnikami do przechowywania, akcesoriami barowymi i porcelaną, które dobrze uzupełniają te przedmioty.