Keglen Jakoba Langego: jak muzealny stożek stał się rodziną lamp

Keglen to po duńsku „stożek” i w tym jednym słowie mieści się cała idea. Ten tekst pokazuje, jak lampa wisząca zaprojektowana przez Jakoba Langego z BIG Ideas dla muzeum wśród wydm zachodniego wybrzeża Danii stała się rodziną czterech lamp Louis Poulsen i co to pochodzenie oznacza dla światła, które daje każda z nich.

Stożek zaprojektowany dla muzeum wśród wydm

Projekt zaczął się od lampy wiszącej, którą Louis Poulsen stworzył wspólnie z BIG (Bjarke Ingels Group) dla Muzeum Tirpitz, budynku wtopionego w wydmy zachodniego wybrzeża Danii.

Lampa, która powstała w ramach tego projektu, to jedna geometryczna forma: stożek otwarty od dołu, z miękko wygiętym elementem w miejscu, gdzie stożek spotyka się z zawieszeniem.

Projektantem jest Jakob Lange, BIG Ideas. Keglen trzyma się jednego wyrazistego kształtu i dopracowuje go tak długo, aż broni się sam.

Kropla wody u szczytu

To, co odróżnia Keglen od każdego innego stożkowego klosza, to detal u góry. Wygięty dyfuzor z wtryskiwanego poliwęglanu otacza zawieszenie i zdaje się wypływać ze stożka jak kropla wody uchwycona w locie.

Wbudowane źródło LED kryje się za tym elementem. Światło przechodzące przez dyfuzor zmiękcza się w delikatną poświatę wokół górnej części klosza, a sam stożek kieruje resztę światła w dół. Patrząc na lampę z normalnej wysokości, na stojąco lub na siedząco, widzi się świecący dyfuzor i oświetloną powierzchnię pod spodem, ale nie samo źródło. Dlatego Louis Poulsen opisuje to światło jako nieolśniewające.

Ten sposób myślenia zna każdy, kto zna historię firmy. Od pierwszych systemów kloszy Poula Henningsena Louis Poulsen buduje swój katalog wokół tego samego pytania: jak światło powinno padać na ludzi i powierzchnie. Zwykle odpowiedzią było ukrycie źródła i skierowanie ciepłego światła w dół. Henningsen rozwiązał to warstwowymi kloszami; nasz tekst o tym, jak działa trzykloszowy system PH, objaśnia jego wersję. Lange rozwiązuje to jednym stożkiem i jednym dyfuzorem. Język form jest nowoczesny, cel ten sam.

Wyoblane aluminium w czerni lub bieli

Klosz lampy wiszącej wykonano z wyoblanego aluminium w matowej czerni lub matowej bieli. Lampa wisi na 4-metrowym przewodzie w oplocie tekstylnym z linką, w kolorze klosza, i ma w zestawie rozetę sufitową.

Oba wykończenia zmieniają charakter lampy bardziej, niż można by się spodziewać. Matowa biel wtapia się w jasny sufit i pozwala opalowemu elementowi świecić na jasnym tle, więc lampa odbierana jest jako miękka forma. Matowa czerń zamienia ją w graficzny znak, w którym dyfuzor odcina się jasnym pierścieniem u góry. We wnętrzu z ciemną stolarką lub czarnymi ramami okien czerń zwykle wygląda na przemyślany wybór; w białym skandynawskim wnętrzu biel kieruje uwagę na światło, a nie na przedmiot.

Od jednej lampy wiszącej do rodziny czterech

Po muzeum stożek rozwinięto w serię. Keglen Pendant występuje w czterech średnicach: Ø 175, Ø 250, Ø 400 i Ø 650. Keglen Table Lamp, Keglen Floor Lamp oraz Keglen Wall Lamp przenoszą ten sam kształt i dyfuzor w inne miejsca pomieszczenia. W tych trzech modelach klosz, trzon oraz podstawa lub puszka ścienna są z aluminium, a każdy ma włącznik z płynnym ściemnianiem i funkcją pamięci.

Lampę wiszącą można ściemniać fazowo standardowymi ściemniaczami z obcięciem fazy na zboczu narastającym lub opadającym; dostępne są wersje 2700 K lub 3000 K. Lampa stołowa występuje w wersji Dim-to-Warm 2700–2000 K lub 3000 K, z wolnostojącą podstawą albo w wersji do montażu na trzpieniu (Pin ø40). W lampie podłogowej wersja biała to Dim-to-Warm 2700–2000 K, a czarna 3000 K. Kinkiet jest dostępny w bieli jako Dim-to-Warm 2700–2000 K lub 3000 K, a w czerni jako 3000 K. Wszystkie mają stopień ochrony IP20 i są przeznaczone do wnętrz.

Życie z Keglen: gdzie sprawdza się każda wersja

Rozmiar lampy wiszącej to najważniejsza decyzja aranżacyjna. Jeden duży stożek, Ø 400 lub Ø 650, to pewny akcent nad okrągłym stołem jadalnym: światło pada w dół na blat, a dyfuzor daje miękką poświatę na wysokości oczu. Rząd mniejszych stożków, Ø 175 lub Ø 250, pasuje nad wyspę kuchenną lub długi blat, a ponieważ źródło pozostaje ukryte, można je zawiesić dość nisko i nie oślepiać nikogo po drugiej stronie stołu. Zanim zaplanujesz mocowanie do sufitu, sprawdź wagę: Ø 650 waży 14,5 kg.

Lampa stołowa rzuca w dół skupiony, ciepły snop światła, przydatny do czytania bez oświetlania całego pokoju. Sprawdza się na biurku, stoliku nocnym czy komodzie, a dwie na konsoli tworzą symetryczną parę. Wersja Dim-to-Warm przy ściemnianiu przechodzi w cieplejszą barwę, co dobrze pasuje do sypialni wieczorem.

Lampa podłogowa to najdyskretniejszy członek rodziny. Stożek kładzie nieolśniewającą plamę światła obok fotela lub sofy, dyfuzor unosi odrobinę poświaty, dzięki czemu lampa nigdy nie wydaje się ostra w ciemnym pokoju, a smukły trzon łatwo chowa się za meblami. Kinkiet to wybór tam, gdzie brakuje miejsca na podłodze. Jego klosz obraca się o 45°, kierując światło w górę lub w dół, a mały otwór u szczytu wypuszcza delikatną poświatę ku górze. Może więc zastąpić lampkę nocną, wieczorem oblać ścianę światłem albo flankować lustro w wąskim przedpokoju.

Dlaczego stożek wciąż się broni

Wiele współczesnych lamp stawia na nowość. Keglen robi odwrotnie: bierze najprostszą z geometrycznych form i dodaje jeden detal, który rozwiązuje problem olśnienia i nadaje lampie charakter. To właśnie ta powściągliwość pozwala jednemu kształtowi przenieść się z muzeum do kuchni, na ścianę sypialni i do kącika do czytania, nigdzie nie wyglądając na obcy.

Jeśli wybierasz jedną, zacznij od tego, gdzie światło ma padać: na stół, na stronę książki czy na ścianę. Resztę zrobi stożek. Zobacz całą kolekcję Louis Poulsen, by zestawić Keglen z projektami, które powstały przed nim.