Koffie en taart met Kähler Hammershøi: etagère, taartplateau en kopjes

Een middagtafel voor koffie en taart vraagt heel weinig: iets hoogs, iets breeds, een mes dat ook opschept en een kopje op elke plek. Deze gids zet vier stukken uit de Hammershøi-serie van Kähler op een rij, de etagère, het taartplateau, de taartschep en het koffiekopje met schotel, en legt uit hoe je ze neerzet zodat de tafel net zo goed werkt als hij eruitziet.

Waarom Hammershøi bij de koffietafel past

Kähler maakt sinds 1839 keramiek in het Deense Næstved. Begin twintigste eeuw werkte de Deense kunstenaar Svend Hammershøi, broer van de schilder Vilhelm Hammershøi, in de werkplaats van Kähler en maakte hij vazen en schalen met diepe, ritmische groeven. Ontwerper Hans-Christian Bauer greep terug op dat werk en vertaalde de groeven naar een rustigere, meer sculpturale vormtaal voor de tafel van nu. Het resultaat is de Hammershøi-serie: wit porselein met fijne verticale ribbels die zijlicht vangen en een eenvoudig wit oppervlak diepte geven.

Op een taarttafel doen die ribbels ertoe. Taarten zijn zelden keurige objecten. Een kruimelige amandeltaart, een gelaagde slagroomtaart of een bakplaat kaneelbroodjes brengen elk hun eigen kleur en textuur mee. Een geribbelde witte ondergrond omlijst ze zonder ermee te concurreren, en omdat elk stuk in de serie hetzelfde profiel heeft, leest een tafel met meerdere onderdelen als één geheel in plaats van een verzameling losse schalen.

De etagère: hoogte in het midden

De Hammershøi Etagere Ø28 cm white is het stuk dat de tafel zijn vorm geeft. Hij is 30 cm hoog, heeft een diameter van 28 cm en weegt 1,2 kg. Dat is genoeg om stevig te staan wanneer gasten er koekjes of gebakjes af pakken, en toch licht genoeg om met twee handen van de keuken naar de tafel te dragen.

Zet hem in het midden. Op een ronde tafel betekent dat precies in het hart, op een rechthoekige tafel halverwege de lange as. Hoogte in het midden doet twee dingen: het trekt de blik naar het eten en houdt het vlakke oppervlak eromheen vrij voor borden en kopjes. Met 30 cm blijft hij bovendien onder ooghoogte van zittende gasten, zodat mensen nog gewoon over de tafel heen kunnen praten zonder eromheen te leunen.

Wat leg je erop? Kleine, op zichzelf staande dingen werken het best: macarons, koekjes, petitfours, plakken cake, een paar aardbeien. Alles waarvoor een mes nodig is, hoort op het taartplateau. Leg er minder op dan je denkt. Een halfvolle etagère oogt royaal, een overvolle doet denken aan een buffet.

De etagère kan niet in de vaatwasser. Was hem met de hand in warm water, met een zacht borsteltje voor de groeven, en droog hem af voordat je hem opbergt.

Het taartplateau: een breed, laag podium

Waar de etagère hoogte toevoegt, zorgt de Hammershøi Cake dish Ø30 cm white voor breedte. Met Ø30 cm is het plateau iets breder dan de etagère, en met 7 cm hoogte tilt het een hele taart net genoeg op om hem tot middelpunt van de tafel te maken zonder iets te verbergen. Het weegt 1,4 kg en staat dus stevig terwijl er een punt wordt gesneden en opgetild.

Een diameter van 30 cm laat ruimte rond een gewone ronde laagjestaart, zodat er een vrije rand overblijft waar de taartschep kan werken en kruimels op porselein vallen in plaats van op het tafelkleed. Ook een lange cake of een taartje past, dwars over het midden gelegd.

Zet het taartplateau naast de etagère in plaats van er recht voor. Twee stukken van verschillende hoogte naast elkaar vormen een zachte trap, twee stukken achter elkaar ontnemen elkaar het zicht. Op een lange tafel kan de etagère in het midden staan en het plateau aan één uiteinde, dichter bij de gastheer of gastvrouw die aansnijdt en opschept.

Net als de etagère kan het taartplateau niet in de vaatwasser. Afwassen met de hand is meteen een moment om de voet en de rand te controleren, de delen die de meeste stoten krijgen.

De taartschep: staal naast het plateau

De Hammershøi Cake slicer steel brengt het geribbelde profiel van de serie over naar metaal. Hij meet 5,5 x 28,5 cm en weegt 0,174 kg, een lengte die tot het midden van een taartplateau van 30 cm reikt terwijl je hand uit de buurt van de slagroom blijft. Het blad snijdt en het vlakke deel tilt op, zodat één stuk gereedschap het hele opscheppen doet.

Leg hem naast het taartplateau op tafel, evenwijdig aan de rand, met het handvat naar degene die opschept. Leg hem niet op de taart voor de eerste snee: dat oogt geposeerd en laat een afdruk achter. Zodra het opscheppen begonnen is, kan de taartschep tussen de punten door op de rand van het plateau rusten. Het Hammershøi gebaksvorkje van 3 x 16 cm hoort bij elk couvert, rechts van het bord of erop gelegd.

De taartschep kan wel in de vaatwasser, wat prettig is na slagroom of ganache.

De koffiekopjes: één op elke plek

De Hammershøi Coffee cup with matching saucer 25 cl white maakt de tafel compleet. Het kopje bevat 25 cl, een prettige maat voor filterkoffie met ruimte voor melk, en is samen met de schotel van Ø15 cm 6,5 cm hoog. De set weegt 0,34 kg. De schotel is breed genoeg voor een theelepeltje en een klein koekje naast het kopje, handig als er geen gebaksbordjes zijn.

Zet op elke plek een kopje met schotel, rechtsboven het bord, met het oor op vier uur, zodat een rechtshandige gast het kan optillen zonder het te draaien. Schenk aan tafel in uit een kan in plaats van de kopjes in de keuken te vullen: de koffie blijft warmer en het inschenken hoort bij het ritueel van de middag.

De kopjes kunnen in de vaatwasser en de magnetron, zodat ze de volgende ochtend meteen in het dagelijks gebruik kunnen overgaan.

De tafel samenstellen

De opstelling volgt een eenvoudige volgorde, van het midden naar buiten:

1. Midden: de etagère, met koekjes en gebakjes die je met de hand kunt pakken.
2. Ernaast: het taartplateau met de hoofdtaart, iets opzij gezet zodat de twee hoogtes trapsgewijs aflopen in plaats van elkaar te overlappen.
3. Naast het taartplateau: de taartschep, evenwijdig aan de rand, met het handvat naar de gastheer of gastvrouw.
4. Op elke plek: een bord, een gebaksvorkje en een koffiekopje op de schotel, rechtsboven.
5. Als laatste: de koffiekan, melk en suiker, binnen handbereik van de gastheer of gastvrouw.

Voor vier personen past dit gemakkelijk op een ronde tafel van gemiddelde grootte. Bij zes of acht personen houd je de etagère in het midden en zet je eventueel een tweede taart op een bord aan het andere uiteinde, zodat niemand het plateau de hele tafel rond hoeft te laten doorgeven. Laat de rest van de tafel leeg. Wit geribbeld porselein op een houten blad of een eenvoudig linnen kleed heeft geen loper, geen gestrooide bloemblaadjes en overdag geen extra kaarsen nodig. Wil je één extra element, dan is een klein kannetje bloemen, iets uit het midden, genoeg.

Plan je een volledige maaltijd in plaats van een middagkoffie, dan behandelt onze gids over een tafel dekken voor vier met Kähler Hammershøi borden, kommen en glazen uit dezelfde serie.

De stukken werken ook los van elkaar. Het taartplateau draagt een enkele verjaardagstaart, de etagère houdt tussen twee bezoekjes fruit op het dressoir en de kopjes zijn op dinsdagochtend net zo nuttig als op zondagmiddag. Begin met het stuk dat je het vaakst zult gebruiken en vul de rest aan naarmate de tafel groeit. Meer serveergoed, kopjes en borden voor de middagtafel vind je in de collectie Tableware & Kitchen.