RÅ snijplanken in thermo-essen: drie maten, drie diktes

De RÅ snijplanken van Rosendahl bestaan in drie maten, allemaal gemaakt van hetzelfde donkere, hittebehandelde essenhout. In dit stuk lees je wat de thermobehandeling met het hout doet, waarom elke grotere maat ook dikker wordt en hoe de grootste plank een tweede leven krijgt op de eettafel.

Een koksserie van Rosendahl

RÅ is de keukenserie van Rosendahl, ontworpen in samenwerking met de Deense chef-kok Jesper Vollmer. Het uitgangspunt is eenvoudig: goed gereedschap in goede materialen, met grip als vertrekpunt voor elk stuk. Bij de planken zie je dat meteen. Bij de plank van 44x25 cm lopen de zijkanten schuin in plaats van recht, wat een herkenbaar profiel geeft en, nog handiger, ruimte laat om je vingers eronder te schuiven als je hem van het aanrecht tilt.

De naam betekent rauw in het Deens, en de serie blijft eerlijk in materiaal. Geen zichtbare lak, geen contrasterend inlegwerk en geen metalen beslag. Elke plank is één omkeerbaar blok thermo-essen, dus beide kanten zijn te gebruiken om op te snijden of om op te serveren. Het hout van de planken is FSC-gecertificeerd.

Naast de planken zijn er andere RÅ items in hetzelfde hout, zoals een molen, zoutbakjes, een kruidenplateau en keukengerei als het RÅ Palette Knife thermo ash, dat 30 cm lang is en bedoeld om eieren, groenten en grotere stukken vlees in een pan of wok te keren.

Wat thermobehandeling met essenhout doet

Essen is van nature een licht hardhout met een rechte nerf, in Scandinavië al lang gewaardeerd voor gereedschapsstelen en meubels omdat het sterk en schokbestendig is. Thermische modificatie verandert het karakter zonder dat er chemicaliën aan te pas komen. Het hout wordt in een gecontroleerde, zuurstofarme omgeving, meestal met stoom, tot hoge temperaturen verhit, zodat het niet verbrandt. Tijdens dat proces breekt een deel van de suikers in de celwanden af.

In de keuken tellen twee resultaten. Het eerste is kleur: door de hitte krijgt het essen een warme, egale bruine tint die door de hele plank loopt en niet alleen aan het oppervlak zit. Een messnede of licht schuren laat eronder dezelfde kleur zien. Het tweede is stabiliteit. Thermisch gemodificeerd hout neemt minder vocht op uit de omgeving dan onbehandeld hout, waardoor het minder zwelt en krimpt als het van een nat aanrecht naar een droge plank gaat. Voor een snijplank die keer op keer wordt afgespoeld, is die rust de belangrijkste praktische winst.

Het is goed om ook duidelijk te zijn over wat de behandeling niet doet. Ze maakt de plank niet vaatwasserbestendig, en ze is geen reden om het hout als steriel oppervlak te zien. Het onderhoudsadvies van Rosendahl is voor elke RÅ plank hetzelfde: niet geschikt voor de vaatwasser, handwas aanbevolen. Was af met warm water en een beetje afwasmiddel, droog af en zet de plank op zijn kant, zodat beide zijden kunnen ademen.

Drie maten, drie diktes

Wat RÅ onderscheidt van veel andere plankenseries, is dat de dikte meegroeit met het formaat. Een grotere plank is niet simpelweg een bredere versie van de kleine, hij is ook dikker en zwaarder. Zo blijven de verhoudingen en het gevoel in de hand over de hele set gelijk.

De RÅ Chopping board 31x17.5 cm thermo ash is de plank die zelden terug de kast in gaat. Met 1,5 cm dikte en 0,5 kg is hij licht genoeg om met een punt kaas of een paar sneetjes roggebrood naar tafel te brengen, en klein genoeg om naast de kookplaat te houden voor snelle klusjes waarvoor je niet het hele aanrecht wilt vrijmaken.

De RÅ Chopping board 44x25 cm thermo ash is voor de meeste keukens het werkformaat. Met 2 cm dikte en iets meer dan een kilo blijft hij stil liggen terwijl je een ui snippert, maar is hij makkelijk boven een pan te kantelen om de stukjes erin te laten glijden. Bij deze plank maken de schuine zijkanten ook het meeste verschil, want dit is de plank die je het vaakst oppakt.

De stap naar 2,5 cm en 1,65 kg bij de grootste plank merk je meteen. Dat extra gewicht is precies de bedoeling: een zware plank weerstaat de druk van een trancheermes en de trek van een vork die het vlees op zijn plaats houdt, en verschuift dus minder op het aanrecht. Wie regelmatig voor meer dan twee mensen kookt, bouwt het best rond deze plank.

De grote plank als serveerplank

Rosendahl omschrijft de RÅ Chopping board 51x28 cm thermo ash als geschikt om te snijden, te serveren en een braadstuk aan te snijden, en juist bij dat laatste komt hij tot zijn recht. Met 51x28 cm past er een hele kip of een varkensrollade op, met ruimte over voor de gesneden plakken, en het donkere essen vormt een rustige achtergrond voor goudbruine korstjes en groene kruiden.

Omdat de plank omkeerbaar is, is het slim om één kant voor het aansnijden te gebruiken en de andere voor de presentatie. Draai de kant met messneden om voordat de gasten aanschuiven, en de plank komt er netjes uit te zien op tafel. Leg hem in de lengte midden op de eettafel en hij doet dienst als gedeelde plank voor vleeswaren, kazen, ingemaakte groenten en brood, met kleine schaaltjes direct op het hout. Ook hier helpt het gewicht: een plank van 1,65 kg schuift niet als mensen eroverheen reiken.

Een paar praktische punten maken het leven met de grote plank makkelijker. Til hem met twee handen op, want een volle plank is zwaar. Houd hem uit de buurt van de ovendeur en radiatoren, want directe warmte droogt elk hout uit. En als het oppervlak na veel wasbeurten bleek of dorstig oogt, brengt een dun laagje voedselveilige olie, na een paar minuten weer afgeveegd, de diepte van de kleur terug.

Jouw RÅ plank kiezen

Wil je er maar één, dan dekt de middelste plank de meeste dagelijkse taken. Combineer hem met de kleine plank als je iets wilt voor op tafel en voor snel voorbereidend werk. De grote plank is voor wie vlees aansnijdt, brood bakt of graag alles op tafel zet om te delen, en hij past vanzelfsprekend bij het RÅ Palette Knife thermo ash om eten tijdens het koken op te tillen en te keren.

Met welke maat je ook begint, de serie is op elkaar afgestemd: hetzelfde hout, dezelfde donkere tint en dezelfde aandacht voor grip, zodat een tweede plank die je later toevoegt eruitziet alsof hij altijd al bij de set hoorde. Bekijk de RÅ planken samen met molens, voorraadpotten en andere snijplanken in onze keukencollectie.