Wandlampen voor gang en trap: vier ontwerpen van Louis Poulsen

In een gang of trappenhuis moet een wandlamp iets doen wat een bedlampje nooit hoeft: uit de buurt blijven van schouders, tassen en mensen die in beide richtingen passeren. Deze gids bekijkt vier wandlampen van Louis Poulsen aan de hand van de drie vragen die in smalle ruimtes de keuze bepalen: hoe ver steekt elke lamp uit de muur, op welke hoogte hoort hij langs een trap, en is een versie met snoer of een vast aangesloten versie verstandiger?

Begin bij de uitsteek, niet bij de diameter

In een gang telt vooral de diepte, de afstand die een lamp van de muur uitsteekt. De breedte bepaalt hoe een lamp oogt; de diepte bepaalt of iemand met een wasmand ertegenaan stoot. Bij deze vier ontwerpen is de spreiding groot, van 60 mm bij de kleinste Flindt tot 290 mm bij de VL 38, en dat alleen al valt een aantal af of juist in.

Plak voordat u kiest een stuk karton op de diepte van de lamp tegen de muur en loop in normaal tempo door de gang. Draait u uw schouder weg, dan is de lamp te diep voor die plek.

De ondiepe opties: Flindt en AJ Eklipta

Flindt Wall Lamp

De Flindt Wall Lamp in Ø 200 is met 60 mm diepte het slankste ontwerp in dit overzicht. Christian Flindt bracht de uitgesneden ellips van zijn paaltje uit 2017 over op een schijf van gegoten aluminium die net los van de muur lijkt te zweven. Het licht komt uit een verzonken sikkel en valt als een asymmetrische, verblindingsvrije lichtbundel naar beneden, met een subtiele ring van gereflecteerd licht over de voorkant van de lamp. In een gang betekent dat licht op de vloer en niets fels op ooghoogte.

Twee praktische punten. De lamp heeft beschermingsklasse IP65, zodat hetzelfde model de voordeur buiten kan markeren en binnen in de hal kan terugkomen. En hij is bedoeld voor vaste installatie door een erkende elektricien, dus hij past goed bij een verbouwing. De afwerkingen zijn zwart, wit, aluminiumkleur en cortenkleur, allemaal gestructureerd. Voor een hoog trappenhuis geven de Ø 300 (80 mm diep) en Ø 400 (100 mm diep) meer aanwezigheid zonder veel verder uit te steken.

AJ Eklipta Wall Lamp

Arne Jacobsen ontwierp de AJ Eklipta Wall Lamp in 1956 voor het stadhuis van Rødovre, en sindsdien is hij nauwelijks veranderd. Het is een lichtgevende cirkel van mondgeblazen opaalglas op een wit gelakte achterkant van aluminium. De transparante rand van het glas werpt een zachte halo op de muur eromheen, de kleine eclips waaraan de lamp zijn naam dankt. De Ø 220 steekt 105 mm uit, nog slank genoeg voor de meeste gangen.

Omdat opaalglas het licht gelijkmatig verspreidt, kijkt u zonder hinder recht in de Eklipta, en dat telt in een gang waar u op de lamp afloopt in plaats van erlangs. Zijn kracht is herhaling. Drie of vier op gelijke afstand langs een doorgang geven een rustig ritme van cirkels, aan of uit. De grotere Ø 350 en Ø 450 hebben IP44 en worden van oudsher gebruikt in trappenhuizen en buiten. Onze vergelijking van Flindt, LP Grand en AJ Eklipta zet de maten naast elkaar.

Waar diepte loont: PH Hat en VL 38

PH Hat Wall Lamp

De PH Hat Wall Lamp hoort bij het late werk van Poul Henningsen. Ontworpen in 1961 brengt hij zijn werk tegen verblinding terug tot één rand van wit gelakt staal die kantelt van 0 tot ongeveer 67 graden. Het licht is volledig indirect en wordt weerkaatst door de roze geschilderde binnenkant van de kap, een Henningsen-vondst die de gloed warmer maakt en de huid flatteert. Met 153 mm zit hij in deze groep in het midden.

Juist die kantelbare rand maakt hem zo goed langs een trap. U kunt de kap zo richten dat het licht over muur en treden strijkt, terwijl de lichtbron verborgen blijft voor wie naar beneden loopt. Oorspronkelijk bedacht voor de slaapkamer, maar het bescheiden profiel past net zo goed in gangen en trappenhuizen.

VL 38 Wall Lamp

De VL 38 Wall Lamp is de wandversie van de tafellamp die Vilhelm Lauritzen eind jaren 30 tekende voor Radiohuset, het omroepgebouw van de Deense radio in Kopenhagen, en kwam in 2016 opnieuw uit met led. Een afgeronde kap kantelt omlaag aan een gebogen arm van onbehandeld messing dat door gebruik donkerder wordt. Met 290 mm diepte is dit de enige lamp hier die ruimte om zich heen nodig heeft: een brede hal, een overloop of de muur boven een wandtafel in de gang, waar het meubel mensen al op afstand van de muur houdt.

De bediening past bij een entree: een schakelaar op de achterbehuizing met twee dimstanden en een timer van 4 of 8 uur, handig om een lamp aan te laten voor wie laat thuiskomt. Hij is er in wit of zwart, beide met de messing arm.

Montagehoogte langs de trap

Op een trap verandert uw ooghoogte voortdurend, dus de vloer onderaan is het verkeerde uitgangspunt. Meet vanaf de traplijn, de denkbeeldige lijn door de voorkanten van de treden, en hang elke lamp op dezelfde hoogte daarboven. Een rij die zo is gemonteerd klimt mee met de trap en leest als één compositie.

• Houd de lamp boven hoofdhoogte voor wie de trap op- of afloopt, zodat niemand hoeft te bukken of opzij te leunen. Diepere lampen zoals de VL 38 hebben meer vrije ruimte nodig dan een platte Flindt.
• Verlicht eerst de boven- en onderkant van de trap. Daar weegt een gemiste trede het zwaarst; een neerwaartse bundel van een Flindt of een gekantelde PH Hat laat de randen duidelijk zien.
• Controleer het zicht uit beide richtingen. Naar beneden kijkt u naar de muur voor en onder u, waar een onafgeschermde lichtbron u zou verblinden.
• Let op de leuning. Op een smalle trap met een leuning aan de muur bepalen de uitsteek van de lamp en de leuning samen hoeveel breedte er overblijft.

Met snoer of vast aangesloten

De PH Hat biedt de duidelijkste keuze. De versie met snoer heeft een wit snoer van 2,4 m met stekker en een schakelaar op de wanddoos, en weegt 1,8 kg. De vast aangesloten versie, met of zonder eigen schakelaar, weegt 3,5–3,9 kg. Met snoer past bij een huurwoning of een muur zonder aansluitpunt; vast aangesloten is netter in een gang, waar een snoer langs de muur precies op heup- en schouderhoogte loopt. De VL 38 is een lamp met een snoer van 3,3 m en een externe led-driver met stekker, dus reken op een stopcontact in de buurt. De Flindt moet door een erkende elektricien worden geïnstalleerd. Controleer bij de AJ Eklipta de aansluiting voor de gekozen maat. Elke vast aangesloten lamp is werk voor een bevoegde elektricien.

Welke waar

Voor de smalste gang, of een hal die doorloopt vanaf een buitenentree, is de Flindt het logische antwoord. Voor een lange doorgang die om een rustig ritme vraagt, herhaalt u de AJ Eklipta. Op een trap waar verblinding het zwaarst weegt, geeft de kantelbare kap van de PH Hat u de meeste invloed op waar het licht valt. Waar ruimte over is, brengt de VL 38 warmte, een dimmer en een timer. Om deze met andere ontwerpen en afwerkingen te vergelijken, bekijkt u het volledige aanbod wandlampen.