Unikko, Kurre of Ketunmarja: welke Marimekko-uitsteker voor kerst?
Unikko voor een gevarieerde schaal met drie maten klaprozen, Kurre voor één eekhoorn van 15 x 10 cm per gast, Ketunmarja voor kinderen en marsepein.
Kort gezegd: Wil je met één kerstbaksessie een gevarieerde schaal vullen, kies dan de Unikko-set: drie klaprooduitstekers van 14 cm tot 6,9 cm lang geven grote, middelgrote en kleine koekjes uit hetzelfde deeg. Kies Kurre als je één grote eekhoorn van 15 x 10 cm per bord wilt, en de tweedelige Ketunmarja-set als je met kinderen bakt of marsepein en deeg uitsteekt.
Alle drie zijn van roestvrij staal, geschikt voor levensmiddelen en vaatwasserbestendig, en elk zit in een Marimekko-geschenkdoos. De echte verschillen zitten dus in het formaat, het aantal vormen en het dessin waar je keuken bij moet passen. Zo verhouden ze zich in cijfers.
Wat elke uitsteker uitsteekt
Het nuttige getal is het grondvlak: lengte maal breedte, de rechthoek deeg die elke uitsteker nodig heeft. Het vertelt je hoe groot het koekje op het bord wordt en hoeveel er op een bakplaat passen.
| Uitsteker | Maat (cm) | Grondvlak | Ontwerper, jaar | Het best voor |
|---|---|---|---|---|
| Unikko, groot | 14 x 12,5 | 175 cm² | Maija Isola, 1964 | Een pronkkoekje om te versieren |
| Kurre | 15 x 10 | 150 cm² | Aino-Maija Metsola, 2023 | Eén peperkoekeekhoorn per gast |
| Unikko, middel | 10,4 x 8,3 | ongeveer 86 cm² | Maija Isola, 1964 | Een koekje bij de koffie |
| Unikko, klein | 6,9 x 5,7 | ongeveer 39 cm² | Maija Isola, 1964 | Gaten op een schaal opvullen |
| Ketunmarja, twee uitstekers | niet afzonderlijk vermeld | n.v.t. | Aino-Maija Metsola, 2018 | Marsepein, deeg, bakken met kinderen |
Twee dingen vallen op. De grootste Unikko-klaproos beslaat ongeveer 4,5 keer zoveel deeg als de kleinste, dus de set levert echt drie verschillende koekjes op en geen drie bijna-kopieën. En Kurre is met 150 cm² ongeveer 86% van de grote klaproos, waardoor een eekhoorn en een grote klaproos als bij elkaar passend paar op dezelfde bakplaat gaan.
De Unikko-uitstekers zijn allemaal 2,5 cm diep, zodat ze ook dikker uitgerold deeg voor een zacht koekje strak doorsnijden.
Hoeveel koekjes uit één lap deeg
Om een baksessie te plannen gebruiken wij een eenvoudige regel: leg de rechthoek van de uitsteker op het uitgerolde deeg in de richting waarin er de meeste passen, en tel. Neem als voorbeeld een lap van 30 x 40 cm, voordat je de restjes samenkneedt en opnieuw uitrolt:
- Unikko groot (14 x 12,5 cm): 2 over de zijde van 30 cm, 3 langs de zijde van 40 cm, dus 6 klaprozen.
- Kurre (15 x 10 cm): 2 in de breedte, 4 in de lengte, dus 8 eekhoorns.
- Unikko middel (10,4 x 8,3 cm): 3 in de breedte, 3 in de lengte, dus 9 klaprozen.
- Unikko klein (6,9 x 5,7 cm): 4 in de breedte, 7 in de lengte, dus 28 klaprozen.
Dat zijn rechthoektellingen, dus zie ze als een bovengrens. Bloem- en eekhoornvormen laten gebogen ruimtes over waarin je vaak nog iets kunt passen, en de restjes gaan terug in de volgende lap. Het patroon is toch duidelijk: één lap geeft een handvol pronkstukken of een hele trommel kleine koekjes, en met de Unikko-set kies je per lap.
Fijne vormen scherp houden
Bloemblaadjes, een eekhoornstaart en kleine besjes zijn de plekken waar uitgestoken koekjes hun contour verliezen. In deze volgorde zouden wij werken:
- Koel het deeg voor het uitrollen en nog eens na het uitsteken als het zacht is geworden. Koud deeg houdt de rand van een bloemblad vast; warm deeg zakt in de oven uit.
- Bestuif de uitsteker met bloem tussen het steken door. Even dopen voorkomt dat het deeg in het staal blijft plakken en de vorm scheurt bij het optillen.
- Bak één maat per bakplaat. Een klaproos van 6,9 cm en een van 14 cm zijn niet op hetzelfde moment klaar, dus houd de kleine bij elkaar en combineer de grote Unikko met Kurre.
- Gebruik dezelfde uitstekers voor marsepein en deeg. Kurre en de Ketunmarja-set zijn daar allebei geschikt voor, waardoor ze ook na december van pas komen.
- Schoonmaken in de vaatwasser. Alle drie zijn vaatwasserbestendig, en dat scheelt als er plakkerig peperkoekdeeg in de smalle delen van een vorm zit.
Twee textielstukken uit dezelfde dessinfamilie maken het geheel af. De Pieni Ketunmarja Oven Mitten is 31,5 cm lang en 15 cm breed, gewatteerd en met een lusje voor een haakje bij de oven; houd hem uit de buurt van verwarmingselementen en open vuur. De Ketunmarja Kitchen Towel is van een katoen-linnenmix die droogt zonder pluisjes achter te laten. Was hem voor het eerste gebruik: met tot 6% krimp kan een doek van 47 x 70 cm uitkomen op ongeveer 44 x 66 cm, nog steeds genoeg om een bakplaat afkoelende koekjes af te dekken of een trommel als cadeau in te pakken.
Welke wij zouden kiezen
Als eerste set en voor een gemengde kerstschaal: de Unikko Cookie Cutter Set. Drie maten uit één deeg is het meest flexibele in dit lijstje, en het is de enige optie hier die zowel pronkstukken als kleine koekjes dekt. Ben je benieuwd naar de geschiedenis van het dessin, lees dan ons stuk over hoe Unikko van stof naar servies ging.
Voor peperkoek met één groot koekje per gast: de Kurre Cookie Cutter. Acht eekhoorns uit een lap van 30 x 40 cm past bij een tafel voor zes tot acht, en de vorm van 15 x 10 cm laat volop ruimte voor glazuur.
Voor een middag met kinderen, of voor marsepein: de Ketunmarja Cookie Cutter Set. Met twee uitstekers kunnen twee kinderen tegelijk aan de slag, en ze passen bij de theedoek en de ovenwant als je één dessin door de hele keuken wilt.
Als cadeau voor een fanatieke bakker: Kurre plus de Ketunmarja-set. Beide zijn ontwerpen van Aino-Maija Metsola, dus ze horen vanzelf bij elkaar: één grote vorm voor het midden van het bord, twee motieven uit haar vossenbesdessin eromheen.
De rest van het keuken- en textielassortiment vind je in onze Marimekko-collectie.
